1- آماده سازی زمین زعفران

کشت و تولید زعفران امروزه در ایران بر همان شیوه سنتی و قدیمی استوار است، با این تفاوت که در برخی از نقاط زعفران خیز که کشاورزان از امکانات مادی بیشتری برخوردارند، از وسایل و ابزار جدید کشاورزی مانند انواع ماشین آلات کشاورزی استفاده می نمایند (شکل ۱). در هر صورت با توجه به این که پیاز زعفران پس از کاشت اولیه ۷ تا ۱۰ سال متوالی محصول می دهد (البته به توصیه کارشناسان سن اقتصادی پنج سال است) بنابراین عملیات مرحله کاشت منحصرا در سال اول انجام می گیرد و طی سال های بعد تنها عملیات مربوط به مراحل داشت و برداشت در مزارع زعفران اجرا می شود، در نتیجه مرحله کاشت زعفران از اهمیت خاصی برخوردار است.

کاشت نیمه مکانیزه پیاز زعفران

شکل 1- کاشت نیمه مکانیزه پیاز زعفران

زعفران کاران عملیات تهیه زمین را که معمولا از اوایل بهار آغاز می گردد به ترتیب زیر انجام می دهند: در بهار پس از قطع باران های بهاری و گاورو شدن زمین، مزرعه را به عمق 30-25 سانتیمتر شخم می زنند که این زیر و رو کردن زمین برای مبارزه با علف های هرز می باشد. اگر خاک کمی رطوبت داشته باشد کلوخه ها نیز از بین می روند.

پس از انجام این عملیات، زمین را تا اوایل تابستان به حال خود رها می کنند تا مدتی آیش بماند. در زمان کاشت زعفران حدود ۴۰-۳۰ تن در هکتار کود گاوی کاملا تخمیر شده و عاری از بذر علفهای هرز را با شخم عمیق با خاک مخلوط کرده (شکل ۱-۲)، سپس جهت ممانعت از تجزیه توسط آفتاب، بلافاصله زمین را کاملا هموار و مسطح می کنند.

نهایتا نیز با توجه به الگو و روش کشت انتخابی نسبت به آماده سازی زمین اقدام می نمایند. برای نمونه در کشت کرتی زعفران، کرت ها پس از عملیات ردیف کشی و با توجه به شیب زمین ایجاد شده و زمین مرزبندی می شود. بزرگی و کوچکی کرت بستگی به فاصله منابع آبی از کرتها دارد و هر چه منبع آب نزدیکتر باشد، کرت ها را بزرگ تر و هر چه منبع دورتر باشد، کرت های کوچک تری تهیه می گردد.

آماده سازی زمین زعفران; استفاده از کود گاوی کاملا پوسیده و عاری از بذر علف های هرز قبل از کاشت پیاز زعفران; تهیه زمین; آموزش کشت زعفران; آموزش 0 تا 100 کاشت زعفران; آموزش رایگان کشت زعفران;

شکل2- استفاده از کود گاوی کاملا پوسیده و عاری از بذر علف های هرز قبل از کاشت پیاز زعفران

1-1- مکانیزاسیون و ماشین های مورد استفاده در آماده سازی زمین

آماده سازی زمین و کاشت از مهمترین عملیات تولید محصولات کشاورزی می باشد بطوریکه بیش از ۶۰ درصد از انرژی مکانیکی مورد مصرف در کشاورزی مکانیزه صرف عملیات خاک ورزی و کاشت می گردد. بنابراین مدیریت خاک ورزی عامل مهمی در کاهش انرژی مصرفی می باشد. با آگاهی از اثرات نامطلوب رفت و آمد بیش از حد تراکتورها در مزارع به هنگام تهیه بستر بذر، مسئله انتخاب ادوات مناسب و عوامل مؤثر بر کاهش فشردگی خاک و افزایش بازدهی خرد سازی خاک، روز به روز بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. برخی از فواید مورد انتظار برای یک سیستم مناسب خاکورزی و کاشت در زراعت زعفران شامل جلوگیری از فرسایش خاک، کاهش شدت یا فراوانی تنش خشکی، صرفه جویی در مصرف آب، عملکرد بالاتر و پایدارتر محصولات زراعی، کاهش نیروی کارگر و تراکتور برای آماده سازی زمین و صرفه جویی در مصرف سوخت و در نتیجه کاهش هزینه های تولید، افزایش مواد آلی خاک و مهیایی عناصر غذایی در نتیجه بهبود ساختار خاک، افزایش ذخیره رطوبتی خاک و بهبود حاصلخیزی بیولوژیک خاک و کنترل آفات می باشد. از طرف دیگر در صورت مکانیزه شدن کاشت زعفران علاوه بر کاهش هزینه های تولید و افزایش سطح زیر کشت، می توان زمینه طراحی و ساخت ماشین برداشت مکانیزه زعفران را نیز فراهم نمود. جهت آماده سازی زمین برای کاشت پیازهای زعفران می بایست در اواخر اردیبهشت ماه و پس از قطع باران های بهاره اقدام به شخم زمین با استفاده از گاوآهن برگردان دار نمود. انجام شخم در این موقع علاوه بر خاک ورزی اولیه، نقش مهمی در کنترل علف های هرز خواهد داشت. چنانچه شخم در رطوبت مناسب صورت گیرد عملیات خاک ورزی ثانویه به حداقل می رسد. کلوخه های موجود در سطح مزرعه را می توان با یک یا دو بار دیسک زدن خرد نمود. توصیه می شود که قبل از عملیات کاشت کود حیوانی پوسیده به میزان ۴۰-۲۰ تن در هکتار در سطح مزرعه پخش شده و با استفاده از دیسک با خاک مخلوط گردند. با توجه به این که آبیاری مزرعه به صورت غرقابی انجام می شود لذا تسطيح مزرعه نقش مهمی در افزایش راندمان آبیاری و همچنین عملکرد محصول دارد.