1- محلول پاشی و تغذیه گیاهی

به طور کلی شرایط عمومی شیمیایی خاک ها در نواحی کشت زعفران ضعیف بوده و کمیابی آب نیز به عنوان یک چالش اساسی مطرح می باشد. این نکته نیز حائز اهمیت است که پیازهای جوانی که هر سال روی پیازهای مادری (تا خاتمه بهمن ماه) به وجود می آیند فاقد ریشه بوده و برای ادامه فعالیت خود تا پیش از شروع دوره خواب و استراحت پیاز تنها به برگهای خود متکی می باشند. از این رو انجام محلول پاشی برگی در این دوره می تواند به ذخیره مواد غذایی در پیازهای دختری، افزایش مقاومت گیاه به تنش های محیطی و نهایتا افزایش تعداد گل و افزایش کیفیت کلاله زعفران در سال بعد مؤثر باشد.

علاوه بر آنچه گفته شد در نواحی دشت و گرم تر به دلیل کوتاه تر بودن دوره رویش و در نواحی کوهستانی و سردسیر در برخی مواقع به دلیل پوشش برفی در مزرعه (ناشی از بارش های پیوسته و گسترده برف) و عدم امکان کوددهی به موقع، تغذیه گیاه به درستی انجام نمی پذیرد. به ویژه در این شرایط تغذیه برگی گیاه می تواند بسیار راهگشا باشد. علی ایحال به ویژه با توجه به قیمت بالای عناصر ریزمغذی بهتر است تغذیه با عناصر ریزمغذی به صورت محلول پاشی (برگ پاشی) در اختیار گیاه قرار گیرد تا بیشترین کارایی را داشته باشد. تحقیقات نشان داده که تغذیه برگی صحیح با استفاده از عناصر پر مصرف و عناصر کم مصرف (به ویژه به صورت کلات) می تواند تولید محصول مزارع را در سال بعد تا ۳۰ درصد افزایش می دهد.

به طور کلی مزایای محلول پاشی شامل موارد زیر است:

  • تامین عناصر ضروری و موردنیاز
  • جبران ضعف کوددهی در مراحل قبل
  • افزایش رشد رویشی، کلروفیل سازی وتثبیت رشد جوانه انتهایی
  • افزایش رشد و وزن بنه های دختری
  • افزایش مقاومت گیاه به تنش های محیطی از جمله خشکی، گرما و سرما
  • افزایش نقل و انتقال مواد غذایی در گیاه زعفران
  • افزایش تعداد گل، درشت شدن کلاله ها و کیفیت زعفران

1-1- کود مناسب محلول پاشی

زعفران نیز مانند سایر گیاهان و محصولات کشاورزی به انواع مواد غذایی ازجمله عناصر ماکرو و میکرو (مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی و غیره) نیاز دارد. جهت تشخیص دقیق تر نوع و میزان عناصر مورد نیاز می‌توان نسبت به آزمایش خاک مزرعه یا نمونه برداری برگی اقدام نمود. با این حال با توجه به نیاز تغذیه ای عمومی زعفران و شرایط آب و خاک نواحی تحت کشت این محصول کودهای متنوعی نیز جهت محلول پاشی زعفران تهیه شده اند. در زمان انتخاب کود باید به گواهینامه ثبت مواد کودی از موسسه تحقیقات خاک و آب نیز دقت نمود.

2-1- زمان محلول پاشی

بهترین زمان محلول پاشی هنگامی است که سطح سبز گیاه به حداکثر رشد و فعالیت خود رسیده و بنابراین جذب عناصر غذایی نیز حداکثر خواهد بود. از این رو امکان محلول پاشی از اواسط بهمن ماه تا قبل از زرد شدن برگ های زعفران امکان پذیر است. با این حال محلول پاشی از اواخر بهمن تا اواخر اسفند می تواند به حصول بهترین نتیجه کمک کند. همچنین بهتر است محلول پاشی در چند نوبت و در خنکی هوا (صبح زود یا نزدیک غروب بعد از گرمای روزانه) انجام گیرد.

3-1- توصیه های محلول پاشی زعفران

  • در روزهای با آب و هوای ابری، بارانی، برفی یا با وزش باد و طوفان از محلول پاشی خودداری کنید.
  • مطمئن شوید بعد از محلول پاشی مزارع زعفران تا ۴۸ ساعت احتمال بارندگی وجود نداشته باشد.
  • ترجیحا محلولپاشی را طی چند مرحله و با فواصل زمانی 10 الی 15 روز انجام دهید.
  • از محلول پاشی در دماهای خیلی سرد (کمتر از صفر درجه و به ویژه زیر 10 درجه سانتیگراد) خودداری کنید.
  • محلول پاشی باید چند روز پس از آبیاری مزرعه (یا بارش کافی) انجام گیرد زیرا بعد از ابیاری روزنه ها باز می شوند و جذب عناصر راحت تر شده و حرکت شیره آوندی در داخل گیاه نیز بهبود می یابد. همچنین در این شرایط از ایجاد تنش در گیاه جلوگیری می شود.
  • انتخاب سمپاش مناسب در موفقیت محلول پاشی اهمیت زیادی دارد. از سمپاش هایی استفاده کنید که قطرات محلول را خوب پودر و پخش کند.
  • محلول پاش قبل از کار به طور کامل شسته شود تا از عدم وجود و تاثیر هرگونه مواد اضافی به ویژه سموم اطمینان حاصل گردد.
  • در صورتی که از کودهای جامد استفاده می کنید ابتدا کودها را در آب به خوبی حل کنید و سپس آن را صاف کنید تا از وارد شدن ذرات جامد به سمپاش و مسدود شدن نازل جلوگیری شود.
  • در صورت استفاده از کودهای مایع، هنگام مصرف ظرف محتوي كود را به خوبي بهم بزنيد.
  • غلظت محلول مورد استفاده بسیار مهم بوده و باید مطابق استانداردهای توصیه شده کنترل شود. از این رو برای تعیین دوز مصرفی برچسب کودها را مطالعه کرده یا با کارشناسان فنی مشورت کنید (غليظ بودن محلول علاوه بر گرفتگی نازل ها، موجب سوزش برگها می شود)
  • آب مصرفی برای آبیاری زعفران باید زلال و بدون گل و لای و املاح باشد و از آب سرد و یخ استفاده نشود.
  • برای کمک به جذب بهتر عناصر غذایی به وسیله برگ زعفران توصیه می شود از مایع ظرف شویی با غلظت نیم در هزار در محلول مورد نظر استفاده شود (اين كار باعث می شود نيروي كشش سطحي آب کاهش یافته، قطرات آب حالت پخشيده به خود بگیرند و در نتیجه سطح تماس برگ با ذرات كود و در نهایت ميزان جذب برگي افزايش يابد.)
  • میزان مصرف محلول در هر هکتار را با توجه تراکم بوته ها تنظیم کنید (به عنوان یک قاعده سرانگشتی در دوره های اول محلول پاشی که تراکم بوته و میزان برگ ها کمتر است میزان محلول مصرفی حدود ۴۰۰ لیتر که با افزایش تراکم بوته ها می تواند تا حدود ۸۰۰ لیتر در هکتار برسد).
  • باید دقت نمود که در مواقع خشکسالی از غلظت های کمتری از کود استفاده نمود. هر چه مقدار آب مصرفی کاهش یابد، غلظت کود مصرفی نیز باید کاهش داده شود).
  • سعی کنید هنگام محلول پاشی سطح اندام هوایی و بخصوص برگها به طور کامل خیس شود (اما توجه داشته باشيد محلول پاشي نبايد به حدي باشد كه كود در سطح برگ جريان يابد)
  • توصیه می شود محلول پاشی در خنکی هوا (صبح زود یا نزدیک غروب بعد از گرمای روزانه) انجام شود.
  • كودها را درجاي خشك و خنك و دور از نور مستقيم آفتاب قرار داده و از یخ زدن کودها جلوگیری نمائید.
  • کودها را دور از دسترس اطفال و حيوانات نگهداري كنيد.
  • از ذخيره كردن كود در مخزن سمپاش خودداري نمائيد.